Chương 13

Từ thuở có trí nhớ, ta đã là viên ngọc quý trong lòng bàn tay phụ mẫu. Cha là vị tú tài duy nhất trong thôn, thường ngày dạy chữ cho lũ trẻ trong làng, nhờ vậy gia cảnh cũng tạm đủ ăn đủ mặc, không đến nỗi quá vất vả.

Mẹ lúc nào cũng thích chải chuốt cho ta, quần áo luôn sạch sẽ gọn gàng. Mỗi lần lên trấn, bà đều mua cho ta những chiếc nơ buộc tóc thật xinh.

Khi rảnh rỗi, cha cũng dạy ta nhận mặt chữ, nhưng thuở ấy ta nghịch ngợm lắm, tâm hồn cứ treo ngược trên cành cây, lúc nào cũng chỉ muốn chạy ra ngoài chơi, hiếm khi chịu ngồi yên học hành, thường bị cha mắng.

Lên bảy lên tám, ta bắt đầu nghe những lời xì xào sau lưng từ mấy mụ đàn bà lắm chuyện trong làng. Họ bảo mẹ ta vô dụng, không sinh được con trai. Nhưng phụ mẫu ta tình cảm rất tốt, cha chưa từng để bụng chuyện ấy. Ta biết, những lời cay độc kia là muốn ép cha nạp thiếp.

Năm ta sáu tuổi, mẹ lại có thai. Cha rất vui, ta cũng lén cầu nguyện mỗi đêm, mong trong bụng mẹ là em trai, để chẳng còn ai bàn ra tán vào nữa. Nào ngờ… đứa bé còn chưa kịp mở mắt chào đời đã mất. Mẹ cũng vì thế mà thân thể suy yếu, bệnh tật triền miên.

Thầy thuốc nói mẹ vốn dĩ thể trạng không tốt, lại thường ngày ôm nỗi phiền muộn trong lòng. Nghe mà lòng ta nghẹn đắng. Phiền muộn từ đâu? Ta biết rõ. Những lời xì xào độc địa kia, mẹ nghe còn nhiều hơn ta. Chính là bọn họ đã hại mẹ.

Mẹ bệnh nặng, phải uống rất nhiều thuốc, mà thuốc thang thì tốn kém. Quãng thời gian ấy, nhà ta thực sự khó khăn. Nhưng với cha, tiền bạc có thể từ từ kiếm lại, còn mẹ thì phải cứu cho bằng được.

Chỉ là đời không phải muốn là được. Năm ta tám tuổi, mẹ vẫn không qua khỏi. Lúc bà nhắm mắt, ta gào khóc níu lấy tay bà không chịu buông. Cha phải bế thốc ta ra ngoài. Đó là lần đầu tiên trong đời ta hiểu thế nào là sinh ly tử biệt, cũng là lần đầu ta biết trên đời có nỗi đau không thể chữa lành. Ta thầm thề với lòng, nhất định không để bản thân phải chịu đựng lần thứ hai.

Chín tuổi, năm ấy mưa dai dẳng triền miên, nước lũ dâng cao tràn bờ, đê vỡ, lũ quét. May mà làng ta chưa đến mức bị cuốn trôi, nhưng dịch bệnh theo đó mà lan tràn. Người ngã xuống từng đợt, từng đợt. Cha gom hết tài sản, mang theo cả bài vị mẹ, dẫn ta rời khỏi ngôi làng ấy đi tìm đường sống.

Nhưng trời không thương người. Dịch bệnh hung hiểm đã cướp đi cả cha. Ta trở thành đứa trẻ mồ côi. Từ đó, thế gian này chẳng còn mái nhà cho ta nương thân.

Con gái không có chỗ dựa, khó lòng sống nổi. May nhờ triều đình cứu tế, mở nhà nuôi dưỡng trẻ mồ côi, lại thêm tiền quyên góp từ khắp nơi, ta mới không chết đói chết rét. Lớn thêm chút nữa, ta bắt đầu nghĩ đến con đường sau này. Nhà nuôi dưỡng đâu thể giữ trẻ con cả đời? Đến mười bốn mười lăm tuổi là đuổi ra, phải tự lo liệu lấy thân.

Ta từng chứng kiến bao anh chị lớn hơn bị đẩy ra ngoài. Không có nghề, chỉ đành bán thân làm nô tỳ. Có nghề cũng chẳng dễ sống. Xã hội này, nữ nhân sinh ra đã thiệt thòi. Nhưng ta không cam lòng. Cha ta là tú tài, sao ta có thể đi làm nô bộc cho người ta sai khiến?

Mấy năm ấy, ta nhờ chút tài thêu thùa kiếm được ít tiền. Nghĩ rằng có thể dựa vào cây kim sợi chỉ mà nuôi thân, sống bình yên qua ngày. Ai ngờ, chỗ nào cũng đầy nữ thêu, người ta chẳng thiếu người. Thêu chưa đủ giỏi, không ai nhận. Cuối cùng, đành hạ mình nhận những việc nặng nhọc, đi giặt quần áo thuê.

Mùa đông nước lạnh cắt da, bàn tay sưng đỏ nứt nẻ. Nước ấm thì phải nấu, mà củi đắt, chẳng dám phí. Có lần nhìn đôi tay thô ráp, nứt nẻ của mình, ta bật khóc. Nếu phụ mẫu còn ở đây, sao ta lại phải sống khổ đến thế này?