Chương 25

Trong bộ phim nổi tiếng Forest Gump có câu danh ngôn bất hủ: “Life is like a box of chocolates. You never know what you’re gonna get.” Đời người giống như một hộp sô cô la, bạn sẽ chẳng bao giờ biết mình sẽ ăn phải vị gì.

Điện ảnh luôn chứa đựng rất nhiều câu nói kinh điển, cố gắng dạy dỗ chúng ta rằng nên nhìn cuộc đời bằng con mắt rộng lượng hơn, và hy vọng những câu nói đó sẽ trở thành châm ngôn sống của chúng ta.

Thế nhưng, chúng ta chỉ ngoài mặt tán dương những câu ấy thật rung động tâm can, thật ý vị sâu xa, mà lại chỉ có thể thực sự ôm lấy cuộc đời của mình bằng một cách thức duy nhất: hào sảng biến cuộc đời mình thành quân cờ, vui vẻ đẩy nó về phía Thượng đế.

Trái tim của chúng ta có thể cứng rắn như sắt thép, nhưng vẫn giữ được sự mềm dẻo để sẵn sàng tiếp nhận mọi cuộc hạ cánh bất ngờ.

Cuối năm 1999, kẻ đọc siêu nhiều sách tạp nham là tôi đây, đã suôn sẻ vượt qua kỳ thi viết vào làm nghiên cứu sinh khoa Xã hội học của Đại học Thanh Hoa.

Đến vòng thi vấn đáp, tôi cần có một “tác phẩm liên quan đến ngành Xã hội học” để các giáo sư bình duyệt. Nhưng trước đó tôi học ngành Khoa học Quản lý, chứ không phải khoa Xã hội học, vì vậy đã gặp khó khăn trong việc chuẩn bị tác phẩm.

Làm sao đây? Tôi nghĩ đi nghĩ lại. Thay vì viết bừa một bài luận tầm tầm, không ra đâu vào đâu, thì thà viết thứ gì đó thật sự thú vị còn hơn. Đúng thế, các giáo sư trong Viện Xã hội học chẳng phải đều rất thông minh và dí dỏm hay sao?

Thế là tôi viết thiên tiểu thuyết đầu tiên trong đời mình—sáu chương đầu của Quả bom sợ hãi, tự xưng là mang ý nghĩa xã hội học, để nộp thay cho luận văn học thuật. Nội dung tiểu thuyết này kể về một sinh viên đại học, một sớm tỉnh dậy chợt phát hiện ra mọi âm thanh, ngôn ngữ, văn tự—tất cả ký hiệu tượng trưng xung quanh đều mất đi ý nghĩa vốn có. Văn tự biến thành những con sâu vặn vẹo, âm thanh hóa thành những tạp âm hỗn loạn. Trong sự lo âu lặp đi lặp lại vô tận, người sinh viên này đã phải xác nhận lại khả năng quy thuộc của các ký hiệu. Đây là một tiểu thuyết khoa học viễn tưởng kinh dị đậm chất Ito Junji.

Tôi càng viết càng thấy tâm đắc, không thể tự thoát ra được, còn chú thích vào phần tư liệu rằng đây là một chuỗi truyện mang ý thức xã hội, gọi là Bệnh Sợ Hãi Thành Thị, thậm chí còn viết một lèo sáu cái tên tiểu thuyết dự kiến sáng tác, cùng kế hoạch xuất bản trong ba năm tới.

Đến ngày thi vấn đáp, các vị giáo sư chẳng hiểu ra sao, người nào cũng cười tủm tỉm nhìn tôi. Không biết họ cảm nhận được sự hài hước trong tiểu thuyết Quả bom sợ hãi, hay là do hôm đó trên người tôi có bọ chét nữa.

“Kha Cảnh Đằng, mấy trang tiểu thuyết em nộp cho chúng tôi là nghiêm túc chứ?” Một vị giáo sư trầm ngâm nhìn tôi.

“Siêu hay đó thầy! Mặc dù tiểu thuyết này còn chưa viết xong, nhưng đã có thể thấy được tiềm chất ý nghĩa xã hội rồi, em phát hiện ra thực hành xã hội học trong sáng tác tiểu thuyết thật sự rất là hay…” Tôi thao thao bất tuyệt giải thích.

“Khoan đã, em liệt kê rất nhiều kế hoạch xuất bản, xin hỏi trước đây em đã có kinh nghiệm liên quan chưa?” Vị giáo sư béo chất vấn.

“Không ạ. Nhưng châm ngôn của đời em là: If you risk nothing, then you risk anything. Nếu bạn không chấp nhận mạo hiểm bất cứ điều gì, thì bạn đang mạo hiểm tất cả mọi thứ.” Tôi tự tin ngời ngời giơ ngón cái lên.

“Vậy thì sao?” Giáo sư ghếch chân lên.

“Em cảm thấy chỉ cần em không từ bỏ lý tưởng sáng tác tiểu thuyết, kế hoạch xuất bản sớm muộn gì cũng sẽ được thực thi thôi.” Tôi cười cười.

Vậy là, tôi trượt.

Dù đã bao nhiêu năm trôi qua, tôi cũng không thể nào quên được toàn bộ câu châm ngôn ấy.

Trong điện thoại.

“Thế là, cậu phải đi nghĩa vụ quân sự à?” Thẩm Giai Nghi hỏi.

“Không, tớ có việc quan trọng hơn, nhất định phải hoàn thành trước đã.” Tôi sắt son khẳng định.

“Việc gì thế?” Cô ngạc nhiên.

“Có thể sẽ trở thành một thứ rất hay ho, rất đáng nể trong đời tớ.” Tôi nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính, nơi vừa đăng tải lên mạng tiểu thuyết chưa hoàn thành của mình.

Tôi quyết định hoãn tốt nghiệp một năm.

Sau khi vì Lý Tiểu Hoa mà học khối Tự nhiên, rồi lại vì Thẩm Giai Nghi mà học khoa Quản lý của Đại học Giao thông, đến năm thi lại nghiên cứu sinh ấy, cuộc đời tôi lại một lần nữa lệch khỏi quỹ đạo.

Lần này, không ai bảo tôi nên làm thế nào, mà là một tiếng gọi nội tại mạnh mẽ.

Tôi đã trả cái giá trong mơ là hai nghìn đồng mỗi tháng bao gồm cả điện nước, để thuê một căn nhà cũ ba tầng từ phụ huynh của một học sinh tôi dạy kèm. Chủ nhân căn nhà là một nữ tu sĩ thường xuyên vân du bốn biển, tôi xem như giúp vị sư phụ này trông coi cố cư và kết giới của bà.

Trong căn phòng thuê siêu rẻ này, tôi—kẻ đã trót yêu viết tiểu thuyết—không chỉ hoàn thành mười vạn chữ của Quả bom sợ hãi dở dang ngày nào, mà còn viết một mạch mấy truyện vừa như Khu rừng dương vật, Cái bóng, Tủ lạnh. Mãi đến khi kỳ thi nghiên cứu sinh của năm sau sắp cưỡi lên đầu, tôi mới vội vàng ôm sách vở lên gặm như phát rồ, nhưng đêm xuống vẫn không nhịn được mà lén lút viết tiểu thuyết trường thiên Dị mộng.

Khoảnh khắc Dị mộng hoàn thành, nước mắt tôi tuôn trào vỡ đê. Tôi biết, trên một phương diện ý nghĩa nào đó, tôi đã xác nhận được “mối liên kết” giữa mình và công việc sáng tác tiểu thuyết, đã hoàn thành nó bằng cảm xúc và chữ nghĩa.

Từ đó về sau, tôi và tiểu thuyết, có một mối ràng buộc quan trọng không gì sánh nổi.

Thông qua việc sáng tác tiểu thuyết, tôi có thể phân tích tỉ mỉ, tổ hợp lại rất nhiều điều mình muốn biểu đạt dưới lăng kính chữ nghĩa, rồi công khai đăng tải trên mạng, qua đó “liên kết” với nhiều người hơn trên trái đất này. Đó là khát khao mà tôi không thể nào kiềm chế nổi.

Cuối cùng, tôi cũng đã sở hữu được giấc mơ chân chính của mình: trở thành Vị Vua Kể Chuyện.

Sợi dây rốn truyền chất dinh dưỡng giữa người sáng tác và câu chuyện, là rất nhiều rất nhiều sự bù đắp từ chính bản thân. Từng đoạn, hay hoàn chỉnh; tự giác, hay vô ý thức; để phô diễn, hay vì sứ mệnh.

Tôi đem tình cảm dành cho Thẩm Giai Nghi, từng chút từng chút viết vào những tiểu thuyết như Nguyệt lão và nhiều câu chuyện khác, lại còn khéo léo lồng tên của rất nhiều bạn bè vào các câu chuyện để lưu giữ kỷ niệm. Và tôi biết, rồi một ngày kia, tôi sẽ đưa tuổi trẻ của mấy anh em chúng tôi và Thẩm Giai Nghi, gói gọn vào trong một bộ tiểu thuyết quan trọng nhất.

Thiên tiểu thuyết này sẽ không còn là tiểu thuyết nữa, mà là một bản ghi chép chân thực rất đáng đọc. Như quý vị đã thấy.

Tôi vẫn luôn suy ngẫm xem nên bắt tay vào viết bản ghi chép tuổi trẻ này vào lúc nào, nhưng không có câu trả lời.

Có người nói, cuộc đời một người là tốt hay xấu, phải xem sự giác ngộ của người ấy khi trút hơi thở cuối cùng, dường như kết cục là tất cả, còn mọi điều trong quá khứ đều không tính đến vậy. Tương tự như việc sáng tác tiểu thuyết, ở một mức độ nào đó, tôi đồng tình với cách nói này—một cái kết rung động lòng người có thể gắn cho câu chuyện đôi cánh mềm mại mà vững chắc, dẫn dắt hàng vạn trái tim cùng bay cao vút ở bước ngoặt cuối cùng.

Tôi có thói quen dựa vào khả năng hiểu rõ kết cục của câu chuyện, để suy diễn ngược lại các yếu tố cần thiết, nhằm tạo ra một kết thúc có sức hút, rồi đến cả việc sắp xếp nhịp điệu cho từng phân đoạn của câu chuyện—chẳng hạn như ai cần nói câu gì để làm dẫn ý cho đoạn sau, ai làm việc gì sẽ ảnh hưởng đến quyết định của nhân vật chính, vân vân.

Nhưng bản ghi chép lại tuổi trẻ này, chính vì mong muốn nó tràn đầy hơi thở chân thật nhất, đâm ra thiếu mất kết cục, khiến tôi không có cách nào nhìn thấy câu chuyện “nên hít thở như thế nào”, thành thử cứ lần lữa mãi không thể triển khai.

Đã sáu năm trôi qua kể từ khi bắt đầu sáng tác tiểu thuyết.

Đám bạn quen nhau từ hồi cấp Hai, giờ đã láo nháo với nhau được gần mười sáu năm rồi.

Đời người vô thường. Người bạn gái mà A Hòa, tình địch đáng kính nhất của tôi, yêu sâu sắc suốt bảy năm ròng đã bất hạnh qua đời vì tai nạn giao thông. A Hòa từ đó không yêu người nào khác nữa, sau khi tốt nghiệp nghiên cứu sinh, cậu ta trở thành đại diện nghiệp vụ khu Khoa học Công nghệ miền Trung, nắm trong tay hàng chục triệu đơn hàng.

Kẻ luôn bị tôi hãm hại là Liêu Anh Hoằng, trước khi vào quân đội đã thi đậu kỳ thi đặc biệt trở thành người quản lý thư viện, tháng sau sẽ xuất ngũ. Sau vụ “ù nhầm” ấy, cậu ta tiếp tục bôn ba chìm nổi trên hải trình tình yêu, nhưng thủy chung vẫn không từ bỏ việc tìm kiếm “người ấy” của đời mình.

Tạ Mạnh Học và cô bạn gái ăn chay tiếp tục phát triển bền chặt, về sau trở thành bác sĩ nha khoa. Vì hồi trước tôi thường hay hãm hại cậu ta, nên tôi tuyệt đối không đến phòng khám của cậu ta nhổ răng. Tôi là tôi chẳng muốn nghe những câu vớ vẩn kiểu như: “Gì cơ? Mày muốn tiêm thuốc tê hả? Đàn ông đàn ang cần gì cái thứ ấy chứ!”

Đứa học tiếng Anh siêu lởm là Hứa Bác Thuần lại chơi trò đại mạo hiểm, tự mình hại mình, quyết ý sang Mỹ học thạc sĩ Công nghệ Thông tin. Trước ngày Hứa Bác Thuần lên đường, chúng tôi mua một chai rượu vang năm 1990, tượng trưng cho một đám anh em quen nhau vào năm 1990, cả bọn uống rất đã đời.

Dương Trạch Vu mãi đến phút cuối cùng mới tuyên bố thì ra cậu ta cũng từng tỏ tình với Thẩm Giai Nghi, sang năm cậu ta sẽ sang Mỹ học tiến sĩ, đập tay đổi chỗ cho Hứa Bác Thuần sắp trở về Đài Loan.

Người luôn bẽn lẽn nhất trong cách thể hiện tình yêu với Thẩm Giai Nghi là Đỗ Tín Hiền, đã đến Nam Cảng làm kỹ sư lập trình. Cậu này thi đỗ nghiên cứu sinh, hoàn thành nghĩa vụ quân sự, tìm được việc làm đều không mời cơm ai bữa nào, hy vọng cậu ta đọc được tiểu thuyết này có thể nghiêm túc tự kiểm điểm.

Lão Tào chuyên bắt lỗi tôi, làm việc một năm rồi đi học thạc sĩ ở Đại học Thanh Hoa. Hứa Chí Chương đã chuyển nhà, cái sân kỳ diệu nơi cả bọn hẹn hò đánh bóng sau giờ tan học từ đây chỉ còn tồn tại trong hồi ức. Tay quái đản Trương Gia Huấn rốt cuộc cũng có bạn gái, và từ bỏ việc quấy nhiễu Thẩm Giai Nghi. Lý Phong Danh sinh cùng ngày cùng tháng cùng năm với tôi đã chia tay với cô gái ở Tín Nguyện Hành năm đó, chuẩn bị kế thừa sự nghiệp gia đình. Lại Ngạn Tường hai mươi bảy năm liền chưa từng quay tay lần nào, vẫn khăng khăng ý nguyện không quay tay, dạo gần đây đang luyện tập ảo thuật để làm quen với con gái. (Đừng ngốc thế chứ!)

Mọi người đều đã cất cánh bay cao rồi.

Mấy tháng trước, Thẩm Giai Nghi đang làm giáo viên tiểu học gọi điện cho tôi.

“Nhà văn Kha, gần đây sống thế nào?” Giọng cô, lâu lắm rồi không được nghe.

“Siêu thảm, Chó Xù chia tay với tớ rồi. Sao? Cậu muốn tớ theo đuổi lại lần nữa à?” Tôi biếng nhác nói.

Cô thoáng ngẩn ra, rồi lập tức cười phá lên khanh khách.

“Lần này sợ là không được mất rồi.” Cô nhỏ nhẹ nói.

“Nếu lại để lỡ mất tớ, lần sau là…” Tôi không nói hết, đưa tay lên móc mũi.

“Tháng Sáu.” Cô tiếp lời.

“?”

“Tháng Sáu, tớ sắp kết hôn rồi.” Cô tuyên bố.

Tôi mỉm cười.

Thật sự muốn, ôm chặt cô một cái.

Sau đó, cho gã chú rể mà tôi không quen biết kia một phát chọc dũng mãnh vào mông đít.

“Chú rể… chắc là hơn cậu nhiều tuổi lắm phải không?” Tôi đoán.

“Kỳ lạ! Sao cậu biết!” Thẩm Giai Nghi kinh ngạc.

“Tớ nghĩ cậu không chịu nổi mấy thằng con trai trẻ con nữa rồi.” Tôi cười lớn.

Cô cũng cười cười phản bác, tôi lại sôi nổi châm chọc lại. Tôi của bảy năm về trước, căn bản không thể tưởng tượng ra cảnh tượng này.

Chú rể hơn Thẩm Giai Nghi tám tuổi, là một người đàn ông trung niên thành công trong sự nghiệp điển hình. Thẩm Giai Nghi trước nay luôn chín chắn hơn các cô gái cùng lứa nhiều, xem chừng mối này là thích hợp nhất.

Người con gái tôi yêu dấu, cũng sắp vươn đôi cánh lên rồi.